Wśród dwudziestu ośmiu szczytów Korony Gór Polski Beskid Niski reprezentuje Lackowa, która mimo skromnych dziewięciuset dziewięćdziesięciu siedmiu metrów potrafi zaskoczyć trudnością. Zyskała przydomek Beskidzki Giewont, bo podejście pod jej wierzchołek uchodzi za najbardziej strome w polskich górach poza Tatrami. Jak zdobyć ten zdradliwie niski szczyt i co ciekawego mija się po drodze?
Przeczytaj także:
Czym jest Korona Gór Polski?
Korona Gór Polski to zestaw dwudziestu ośmiu szczytów, z których każdy jest najwyższym wzniesieniem swojego pasma górskiego. Listę ułożyli w 1997 roku Marek Więckowski i Wojciech Lewandowski na łamach czasopisma turystycznego. Zdobycie wszystkich wierzchołków przerodziło się w jedno z najpopularniejszych wyzwań wśród polskich turystów górskich. Nad potwierdzaniem przejść i przyznawaniem odznak czuwa Klub Zdobywców Korony Gór Polski.
Twórcy listy kierowali się nie tylko wysokością, ale też dostępnością szczytu znakowanym szlakiem. Dzięki temu znalazły się na niej wierzchołki od Rysów liczących blisko dwa i pół tysiąca metrów po Łysicę w Górach Świętokrzyskich. Celem przedsięwzięcia jest zachęcenie do odwiedzenia wszystkich pasm, także tych mniej oczywistych. Zdobywanie Korony łączy aktywny wypoczynek z poznawaniem bardzo różnych zakątków kraju.
Który szczyt reprezentuje Beskid Niski w Koronie Gór Polski?
Beskid Niski reprezentuje na liście Lackowa, najwyższy szczyt tego pasma po polskiej stronie. Jej wierzchołek wznosi się na wysokości dziewięciuset dziewięćdziesięciu siedmiu metrów, choć część map podaje nawet dziewięćset dziewięćdziesiąt dziewięć. Góra leży na samej granicy ze Słowacją, w głównym grzbiecie Karpat, i ma charakter wierzchołka granicznego. Administracyjnie należy do województwa małopolskiego, w pobliżu wsi Izby i Bieliczna.
Choć po słowackiej stronie pasma wyżej wznosi się Busov przekraczający tysiąc metrów, na liście Korony liczy się najwyższy punkt po polskiej stronie. Lackowa zbudowana jest z piaskowca magurskiego i niemal w całości porośnięta bukowym lasem. Jej wierzchołek nie oferuje szerokiej panoramy, bo zasłaniają go drzewa. Mimo to góra przyciąga rzesze turystów polujących na kolejny punkt do odznaki.
Dlaczego Lackowa zyskała przydomek Beskidzki Giewont?
Przydomek Beskidzki Giewont nie wziął się z wyglądu, lecz z charakteru podejścia. Zachodni stok Lackowej jest tak stromy, że uchodzi za najbardziej wymagające podejście w polskich górach poza Tatrami. Krótki odcinek potrafi solidnie zmęczyć nogi i przyspieszyć oddech nawet zaprawionym wędrowcom. Z tego powodu niepozorny, niespełna tysięczny szczyt traktuje się z większym respektem, niż sugeruje sama wysokość.
W okolicy spotkasz też przewrotne przezwisko Góra Policyjna, używane przez miłośników regionu. Stromizna sprawia, że zejście potrafi męczyć równie mocno jak podejście, więc kijki trekkingowe naprawdę się przydają. Po deszczu gliniasta ścieżka robi się śliska i wtedy szczególnie liczy się dobra przyczepność butów. Dla wielu zdobywców właśnie ta nieoczywista trudność jest największym urokiem Lackowej.
Jak wejść na Lackową?
Najpopularniejsze podejście zaczyna się we wsi Izby, w dolinie Białej Dunajcowej. Stąd szlak prowadzi przez wymarłą wieś łemkowską Bieliczna, a następnie podchodzi grzbietem ku Przełęczy Beskid pod Lackową. Z przełęczy czeka już najbardziej stromy fragment trasy, kończący się na zalesionym wierzchołku. Całość pokonasz w kilka godzin tam i z powrotem, w zależności od tempa i liczby przerw.
Lackowa leży na Głównym Szlaku Beskidzkim, więc da się ją połączyć z dłuższą, wielodniową wędrówką. Trasa wiedzie głównie lasem i zimą potrafi wyglądać ciekawiej, gdy widoki prześwitują między bezlistnymi drzewami. Krótszy wariant poprowadzisz też od strony Wysowej-Zdroju, dobrej bazy noclegowej u stóp pasma. Niezależnie od kierunku zaplanuj zapas czasu, bo strome odcinki spowalniają marsz.
Co zobaczyć w drodze na szczyt?
Wejście na Lackową to coś więcej niż samo zaliczenie punktu z listy. W dolinie Bielicznej, po wysiedlonej wsi łemkowskiej, zachowała się urokliwa cerkiew świętego Michała Archanioła z osiemnastego wieku oraz stary cmentarz z kamiennymi nagrobkami. Samą dolinę wielu wędrowców uznaje za najpiękniejszą w całym Beskidzie Niskim. Przy dobrej widoczności sięgniesz tu wzrokiem aż po Beskid Sądecki i Tatry.
Warto też zatrzymać się w samych Izbach, gdzie stoi drewniana cerkiew świętego Łukasza z dziewiętnastego wieku. Idąc w stronę Tylicza, natkniesz się na ślady osiemnastowiecznych okopów konfederatów barskich. Cała okolica splata przyrodę, historię i łemkowskie dziedzictwo w jedną opowieść. Taki aktywny wypoczynek daje znacznie więcej niż tylko wpis do książeczki zdobywcy.
Czym różni się Korona Gór Polski od Korony Beskidu Niskiego?
Łatwo pomylić dwie różne odznaki o podobnych nazwach. Korona Gór Polski obejmuje cały kraj i z Beskidu Niskiego zalicza wyłącznie Lackową jako najwyższy szczyt pasma. Korona Beskidu Niskiego to natomiast odrębne, regionalne wyzwanie skupione tylko na tym jednym paśmie. Obejmuje ona kilkanaście wierzchołków rozsianych po całym Beskidzie Niskim, nie tylko ten najwyższy.
Zdobywając Koronę Gór Polski, odwiedzisz Beskid Niski raz, właśnie na Lackowej. Sięgając po Koronę Beskidu Niskiego, poznasz region znacznie dokładniej, od Magury Wątkowskiej po szczyty pasma granicznego. Obie odznaki dobrze się uzupełniają i można je zdobywać równolegle. Dla miłośników tego cichego zakątka Karpat regionalna korona daje pretekst do wielu kolejnych wypraw.
Jak przygotować się do zdobycia Lackowej?
Mimo niewielkiej wysokości Lackowa wymaga porządnego przygotowania. Zabierz buty trekkingowe o dobrej przyczepności, bo strome i gliniaste odcinki łatwo zamieniają się w ślizgawkę. Kijki trekkingowe odciążą kolana podczas wymagającego zejścia z wierzchołka. Spakuj też zapas wody i przekąski, ponieważ na trasie nie spotkasz sklepu ani bufetu.
Na wyjście najlepsza jest sucha pogoda od późnej wiosny do jesieni, choć zima kusi widokami przez bezlistny las. Dojazd zaplanuj własnym autem do Izb lub Wysowej-Zdroju, bo komunikacja publiczna dociera tu rzadko. Ślad trasy i mapę pobierz offline, gdyż zasięg telefonu w dolinach potrafi zniknąć. Po zejściu dobrze sprawdzi się nocleg w pobliskim zdroju, gdzie spokojny wypoczynek wynagrodzi trud podejścia.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
Który szczyt reprezentuje Beskid Niski w Koronie Gór Polski?
Lackowa o wysokości 997 metrów, najwyższy szczyt pasma po polskiej stronie.
Dlaczego Lackowa nazywana jest Beskidzkim Giewontem?
Z powodu bardzo stromego podejścia, uznawanego za najtrudniejsze w polskich górach poza Tatrami.
Skąd najlepiej wejść na Lackową?
Najpopularniej z wsi Izby, przez wymarłą Bieliczną i Przełęcz Beskid pod Lackową.
Czy z Lackowej są widoki?
Wierzchołek porasta las, więc panoram szukaj raczej w dolinie Bielicznej, skąd widać Beskid Sądecki i Tatry.
Czym różni się Korona Gór Polski od Korony Beskidu Niskiego?
Korona Gór Polski zalicza z regionu tylko Lackową, a Korona Beskidu Niskiego obejmuje kilkanaście szczytów całego pasma.
