Beskid Niski i Bieszczady często mylą się turystom, bo sąsiadują ze sobą i mają równie dziki, bezludny charakter. To jednak dwa odrębne pasma Karpat, rozdzielone Przełęczą Łupkowską i należące do różnych części tych gór. Czym konkretnie się różnią i co je mimo wszystko łączy?
Przeczytaj także:
- Jakie są górskie schroniska w Beskidzie Niskim?
- Beskid Niski – hotele, które warto wybrać na nocleg
- Beskid Niski – atrakcje dla dzieci
Czym różni się Beskid Niski od Bieszczadów?
Najprościej mówiąc, Beskid Niski to nie Bieszczady, choć leżą tuż obok siebie w południowo-wschodniej Polsce. Beskid Niski zalicza się do Beskidów Środkowych w Karpatach Zachodnich, a Bieszczady do Karpat Wschodnich. Granica między nimi pokrywa się z umowną linią rozdzielającą obie części całego łuku karpackiego. Z geograficznego punktu widzenia to dwa osobne regiony o własnej budowie i krajobrazie.
Różni je przede wszystkim rzeźba terenu. Beskid Niski tworzą łagodne, zalesione grzbiety i szerokie doliny, w większości poniżej ośmiuset metrów. Bieszczady wznoszą się wyżej i słyną z połonin, czyli bezleśnych, trawiastych grzbietów odsłaniających rozległe panoramy. Tej charakterystycznej dla Bieszczadów otwartej przestrzeni w Beskidzie Niskim po prostu nie znajdziesz.
Gdzie przebiega granica między Beskidem Niskim a Bieszczadami?
Umowną granicę wyznacza Przełęcz Łupkowska na wysokości sześciuset czterdziestu metrów. Wraz z doliną Osławy i Osławicy oddziela ona Beskid Niski na zachodzie od Bieszczadów na wschodzie. To miejsce ma też szersze znaczenie, bo rozdziela Karpaty Zachodnie od Wschodnich. Od strony zachodniej Beskid Niski zamyka z kolei Przełęcz Tylicka o wysokości około sześciuset osiemdziesięciu metrów.
Całe pasmo Beskidu Niskiego rozciąga się między tymi dwiema przełęczami na długości około siedemdziesięciu pięciu kilometrów. Jego najbardziej wysunięta na wschód część, Pasmo Graniczne, sięga właśnie po dolinę Osławicy pod Komańczą. Za nią zaczyna się już bieszczadzki Wysoki Dział z Wołosaniem. Przełęcz Łupkowska pełni więc rolę naturalnego pomostu, po którym przechodzi się z jednego świata w drugi.
Które pasmo jest wyższe?
Pod względem wysokości Bieszczady wyraźnie górują nad Beskidem Niskim. Najwyższym szczytem polskich Bieszczadów jest Tarnica licząca tysiąc trzysta czterdzieści sześć metrów. W Beskidzie Niskim korona należy do Lackowej o wysokości dziewięciuset dziewięćdziesięciu siedmiu metrów po polskiej stronie. Po słowackiej stronie nieco wyżej wznosi się Busov, jedyny szczyt pasma przekraczający tysiąc metrów.
Sama liczba metrów nie oddaje jednak całej różnicy. W Bieszczadach powyżej pewnej wysokości las ustępuje połoninom, więc widoki ciągną się tam po horyzont. W Beskidzie Niskim szczyty najczęściej porasta buczyna, a panoramy odsłaniają się głównie z polan i nielicznych łysych wierzchołków. Wędrówka po Beskidzie Niskim daje więc więcej leśnej kameralności niż otwartej, halowej przestrzeni.
Co łączy Bieszczady i Beskid Niski?
Mimo różnic oba pasma mają sporo wspólnego. Należą do Karpat, leżą w południowo-wschodniej Polsce i uchodzą za najdziksze, najmniej zatłoczone góry w kraju. Po obu stronach Przełęczy Łupkowskiej spotkasz tę samą ciszę, rzadką sieć dróg i lasy ciągnące się po horyzont. Dla wielu turystów właśnie ten spokój liczy się najbardziej, niezależnie od nazwy pasma.
Łączy je też trudna historia dwudziestego wieku. Z obu regionów po II wojnie światowej wysiedlono w ramach Akcji Wisła rdzennych mieszkańców, Łemków i Bojków. Po dawnych wsiach zostały drewniane cerkwie, kapliczki i zarośnięte sady, które spotkasz zarówno w Beskidzie Niskim, jak i w Bieszczadach. Przez jedne i drugie góry przechodzi również Główny Szlak Beskidzki, łączący aktywny wypoczynek z odkrywaniem tej wspólnej przeszłości.
Które pasmo wybrać na wypoczynek?
Wybór zależy od tego, czego szukasz na wyjeździe. Bieszczady postawisz, gdy marzysz o szerokich połoninach, widokach po horyzont i szansie spotkania żubra czy żmii zygzakowatej. Beskid Niski wybierzesz dla jeszcze większej ciszy, łagodnych szlaków i gęstej sieci łemkowskich cerkwi. To dobra propozycja dla rodzin oraz osób, które wolą spokojny wypoczynek od stromych podejść.
Wielu turystów łączy zresztą oba pasma w jednym wyjeździe, bo dzieli je tylko jedna przełęcz. Rano zdobędziesz łagodny szczyt w Beskidzie Niskim, a po przejechaniu kilkudziesięciu kilometrów wejdziesz na bieszczadzką połoninę. Baza noclegowa w okolicy Komańczy czy Jaślisk pozwala wygodnie sięgać w obie strony. Taki plan daje aktywny wypoczynek z dwoma różnymi obliczami dzikich Karpat w zasięgu jednej trasy.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
Czy Beskid Niski to to samo co Bieszczady?
Nie. To dwa odrębne pasma górskie Karpat, rozdzielone Przełęczą Łupkowską i doliną Osławy.
Gdzie kończy się Beskid Niski, a zaczynają Bieszczady?
Na Przełęczy Łupkowskiej (640 m), która oddziela Karpaty Zachodnie od Wschodnich.
Które pasmo jest wyższe?
Bieszczady. Tarnica ma 1346 m, podczas gdy najwyższa Lackowa w Beskidzie Niskim sięga 997 m po polskiej stronie.
Czym różni się krajobraz obu pasm?
Bieszczady słyną z bezleśnych połonin i rozległych widoków, a Beskid Niski tworzą łagodne, zalesione grzbiety.
Co łączy Beskid Niski i Bieszczady?
Dziki, bezludny charakter, łemkowskie i bojkowskie dziedzictwo oraz Główny Szlak Beskidzki biegnący przez oba pasma.
